Maid sosiáladorvu dárkkuha?

Go gulat Suoma sosiáladorvui, dus lea vuoigatvuohta ovdamearkka dihte ealáhagaide, buohccedikšui ja Kela doarjagiidda.

Kela doarjagat leat ovdamearkka dihte

  • álbmotealáhat, dáhkádusealáhat ja eará ealáhatolbmuid doarjagat
  • almmolaš ássandoarjja
  • dálkkasbuhtadusat
  • eará buohccámii laktáseaddji doarjagat
  • vuođđobeaiveruhta ja bargomárkandoarjja
  • stuđeantta doarjagat
  • mánnábearrašiid doarjagat.

Juos dus lea vuoigatvuohta dálkkasbuhtadusaide ja eará buohccámii laktáseaddji Kela doarjagiidda, oaččut Kela-koartta.

Gii sáhttá oažžut Kela doarjagiid?

Sáhtát dábálaččat oažžut Kela doarjagiid, juos ásat Suomas fásta dahje barggat Suomas ja du bálká lea unnimustá sulaid 742 e/mb.

Spiehkastahkan lea, juos ásat Suomas, muhto barggat nuppi Eurohpá uniovnna riikkas. Dalle it dábálaččat oaččo Kela doarjagiid.

Mii lea fásta ássan?

Ásat Suomas fásta dahjege bissovaččat, juos dus lea dáppe aitosaš visti dahje ruoktu ja juos orut unnimustá beali iežat áiggis dáppe.

Go fárret Supmii, Kela árvvoštallá, ásatgo Suomas fásta. Árvvoštallamis váldojuvvo vuhtii du dilli oppalaččat. Dillái váikkuhit ovdamearkka dihte čuovvovaš áššit:

  • Máhcatgo olgoriikkain ruovttoluotta Supmii ássat?
  • Leago dus bargosoahpamuš dakkár barggu várás, man barggat Suomas?
  • Ásságo du náittosguoibmi dahje eará lagaš bearašlahttu Suomas fásta?

Juos fárret Supmii gaskaboddasaččat, dus ii dábálaččat leat vuoigatvuohta Kela doarjagiidda. Ovdamearkka dihte dorvobáikeohccis ii leat vuoigatvuohta Kela doarjagiidda.

Juos fárret olgoriikkaide, vuoigatvuođat Kela doarjagiidda čovdojuvvo dábálaččat dan vuođul, man guhká áiggot leat olgoriikkain. Juos fárret olgoriikkaide bissovaččat, it dábálaččat sáhte šat oažžut Kela doarjagiid. Fárren gehččojuvvo dábáláččat bissovažžan, juos áiggut ássat olgoriikkain guhkit go 6 mánotbaji. Measta buot Eurohpa riikkain áigi sáhttá goit leat guhkit.

Guđe riikkas dahje guđe riikii fárret?

Lassin doarjagiid oažžumii váikkuha dat, guđe riikkas fárret Supmii dahje guđe riikii fárret Suomas. Kela doarjagiidda váikkuha dat, leago riika Eurohpá uniovnna (EU) dahje Eurohpá dállodoalloguovllu (Edg) riika, Sveica, Stuorra-Britannia dahje dakkár riika, mainna Suomas lea sosiáladorvvu guoskevaš soahpamuš.

EU-riikkat leat

  • Suopma
  • Belgia
  • Bulgaria
  • Dánmárku
  • Duiska
  • Espánnja
  • Estteeana
  • Frankriika
  • Greika
  • Hollánda
  • Irlánda
  • Itália
  • Kroatia
  • Kypros
  • Latvia
  • Lietuva
  • Luxemburga
  • Malta
  • Nuortariika
  • Portugala
  • Polska
  • Romania
  • Ruoŧŧa
  • Slovakia
  • Slovenia
  • Čekkia
  • Ungar.

Stuorra-Británnia earránii EU:s 1.2.2020. Loga lasi dán fáttá birra Kela siidduin (suomagillii).

Edg-riikkat leat

  • Eurohpá uniovnna riikkat
  • Islánda
  • Liechtenstein
  • Norga.

Riikkat, mainna Suomas lea sosiáladorvvu guoskevaš soahpamuš, leat

  • Austrália
  • Chile
  • Davviriikkat
  • India
  • Israel
  • Jáhpan
  • Kanáda (ja Quebec)
  • Kiinná
  • Mátta-Korea
  • Ovttastuvvan Stáhtat.