Piârluõvâsvuõđ da tuärjjõõzz vuäʹmm lääʹjj mieʹldd

Täk tuärjjõõzz kueʹsǩǩe piârrjad, jõs

  • laʹsǩǩuum äiʹǧǧ lij juʹn ouddâl 4.9.2022
  • väʹlddveʹted adoptiopäärna hoiddu 30.7.2022 leʹbe tõn ouddâl.

Tuärjjõõzz mâʹnne vuäʹmm lääʹjj mieʹldd še tâʹl, jõs laʹsǩǩuum äiʹǧǧ lij 4.9.2022 leʹbe tõn mâŋŋa, leša päärnaž šâdd õuddäiggsânji 29.7.2022 leʹbe tõn õõudbeäʹlnn.

Jeäʹnnvuõtt-teäʹǧǧ

Jeäʹnn vuäitt pääʹcced jeäʹnnluõvâsvuõʹtte ääiʹjmõsân nuʹtt 8 neäʹttel ouddâl laʹsǩǩuum šõddeemääiʹj. Takainalla jeäʹnn pääcc jeäʹnnluõvâsvuõʹtte kuuitâǥ nuʹtt määnpââʹj ouddâl laʹsǩǩuum ääiʹj. Jeäʹnnluõvâsvuõđâst jeäʹnn vuäǯǯ jeäʹnnvuõtt-tieʹǧǧ. Tõn määuʹset 105 arggpeiʹvved leʹbe nuʹtt 4 määnpââʹj.

Ooʒʒ jeäʹnnvuõtt-tieʹǧǧ mââimõõzzâst 2 määnpââʹj ouddâl laʹsǩǩuum šõddeemääiʹj. Tääʹrǩest tuu tuâjjuʹvddjest ouddâl ooccâm, vuäǯǯak-a jeäʹnnluõvâsvuõđ ääiʹjest pääʹlǩ. Muuʹšt iʹlmmted tuâjjuʹvddja jeäʹnnluõvâsvuõđâst mââimõõzzâst 2 määnpââʹj ouddâl luõvâsvuõđ alttummuž.

Spesiaaljeäʹnnvuõtt-teäʹǧǧ

Jõs jooudak tuâjstad kumccõõzz, kemiaalʼlaž aunnsi leʹbe pâššneei kõõv vaaiktõõzz vuâlla, vuäitak pääʹcced meädda tuâjast tâʹlles, ko vuârddmõš lij tuõttum. Näkam vueʹjjest vuäǯǯak spesiaaljeäʹnnvuõtt-tieʹǧǧ. Siõʹme šõddâm mâŋŋa jieʹnn jeäʹnnluõvâsvuõtt juätkkai nuʹtt 3 määnpââʹj. Jeänna määuʹset tän ääiʹj jeäʹnnvuõtt-tieʹǧǧ.

Eʹččvuõtt-teäʹǧǧ

Eʹčč vuäitt ââʹnned eʹččluõvâsvuõđ õhttsiʹžže jäänmõsân 54 arggpeiʹvved leʹbe nuʹtt 9 neäʹttled. Kela mähss eʹččluõvâsvuõđ ääiʹjest eʹččvuõtt-tieʹǧǧ. Eʹčč vuäitt leeʹd eʹččluõvâsvuõđâst 1–18 arggpeiʹvved leʹbe jäänmõsân 3 neäʹttel seämma ääiʹj ko jeäʹnn lij luõvâsvuõđâst. Vuäitak ââʹnned tän vuässõõzz eʹččluõvâsvuõđâst õhttân vuâra leʹbe jueʹǩǩed tõn jäänmõsân neellj pâjja.

Jõs leäk juʹn âânnam 18 arggpeiʹvved luõvâsvuõđ, vuäitak võl ââʹnned 36 arggpeiʹvved. Vuäitak ââʹnned tõid tõn mâŋŋa ko puärrsitieʹǧǧ vuäǯǯmõš lij puuttâm. Vuäitak ââʹnned luõvâsvuõđ õhttân vuâra leʹbe kueʹhtten pââʹjest. Jõs jiõk leäkku âânnam võl ni vooʹps luõvâsvuõđ, vuäitak ââʹnned õhttân vuâra puk 54 arggpeiʹvved luõvâsvuõđ.

Jõs piârrja šâʹdde juuʹmiǩ, Kela mähss eʹččvuõtt-tieʹǧǧ 18 arggpeiʹvved lââʹzz. Täid peeiʹvid vuäitak ââʹnned seämma ääiʹj jieʹnnin leʹbe puärrsitieʹǧǧ puuttâm mâŋŋa.

Eʹččluõvâsvuõđ ââʹnet ouddâl ko päärnaž lij teâuddam 2 eeʹjj. Vuäitak ooccâd eʹččvuõtt-tieʹǧǧ mââiǩiõʹtte. Ooʒʒ eʹččvuõtt-tieʹǧǧ kuuitâǥ ouddâl ko päärnaž teâudd 2 eeʹjj da 2 määnpââʹj.

Iʹlmmet tuâjjuʹvddja eʹččluõvâsvuõđâst mââimõõzzâst 2 määnpââʹj ouddâl luõvâsvuõđ aalǥ. Jõs luõvâsvuõttad lij jäänmõsân 12 arggpeiʹvved, iʹlmmet tõʹst määnpââʹj ouddǩiõʹtte.

Vuäitak ooccâd eʹččvuõtt-tieʹǧǧ, jõs leäk ouddmiârkkân põõrǥâsneǩ, reâuǥtem leʹbe mättʼtõõtti.

Puärrsiteäʹǧǧ

Puärrsiluõvâsvuõʹtte vuäitt pääʹcced kuäbbaž-ne puärrsin. Suäna vuäiʹtte leeʹd luõvâsvuõđâst vuârrvuârai še.

Puärrsiluõvâsvuõtt peštt 158 arggpeiʹvved leʹbe nuʹtt pieʹll eeʹjj. Kela mähss puärrsiluõvâsvuõđ ääiʹj puärrsitieʹǧǧ. Ko puärrsiteäʹǧǧ poott, päärnaž lij nuʹtt 9 määnpââʹj âkksaž.

Jõs piâr vuäǯǯ juuʹmǩid, Kela mähss puärrsitieʹǧǧ 60 arggpeiʹvved leʹbe nuʹtt 10 neäʹttled lââʹzz.

Jõs jeäʹnn âânn huõl päärnast õhttu, son vuäitt leeʹd kuuʹǩǩben puärrsiluõvâsvuõđâst. Son vuäitt vuäǯǯad puärrsitieʹǧǧ 54 arggpeiʹvved leʹbe nuʹtt 9 neäʹttled kuuʹǩǩben. Tät ooudald, što päärnast ij leäkku snäätnai eʹčč ij-ǥa jieʹnnest leäkku pieʹllkueiʹmm, kååʹtt vuäitči vuäǯǯad eʹččvuõtt-tieʹǧǧ.

Jeäʹnn âlgg jieʹlled šõddeem mâŋŋa dåhttartäʹrǩstummšest da tååimted Kelaaʹje mâʹŋŋtäʹrǩstemtuõđštõõzz. Kela taarbaš tuõđštõõzz, što tõt vuäitt mäʹhssed puärrsitieʹǧǧ. Ooʒʒ puärrsitieʹǧǧ mââimõõzzâst 1 määnpââʹj ouddâl luõvâsvuõđ alttummuž.

Vueʹsspuärrsiteäʹǧǧ

Puärraz vuäiʹtte še reâuggad vueʹssäiggsiʹžžen da håiddad päärna vuârrvuârai. Tän ääiʹjest Kela mähss vueʹsspuärrsitieʹǧǧ kuhttu puärrsa.

Vueʹsspuärrsiteäʹǧǧ lij peäʹl tiuddpuärrsitieʹǧǧest. Vueiʹttveʹted vuäǯǯad vueʹsspuärrsitieʹǧǧ, jõs tuäna kuhttu vuäʹneʹbed tuâjjääiʹj. Tuâjjäiʹǧǧ da päʹlǩǩ vuäǯǯa leeʹd 40–60 proseeʹnt tiuddäiggsaž tuâjjääiʹjest da pääʹlǩest.

Tuärjjõs adoptiopuärrsid

Kela tuärjjad adoptiopäärna puärrsid miâlggâd seämmanalla ko biolooglaž puärrsid. Adoptiopuärraz jie vueiʹt vuäǯǯad jeäʹnnvuõtt-tieʹǧǧ, leâša sij vuäǯǯa puärrsitieʹǧǧ takai kuuʹǩǩab ääiʹj. Puärrsitieʹǧǧ määuʹset tõn peeiʹvest ääʹljeeʹl, ko vuäǯǯak adoptiopäärna håiddsad. Adoptiopäärna eʹčč vuäitt ââʹnned eʹččluõvâsvuõđ mâʹte jeeʹres eeʹjj še.

Jõs adoptââstak päärna ålggjânnmin, vuäitak ooccâd Kelast teägglaž tuärjjõõzz adoptio koolaid.