Mii lii áigápuátutoorjâ?

Tun puávtáh uuccâđ áigápuátutorjuu, jis tuu puáđuh já omâduvah iä lah tuárvi velttimettum koloid. Velttimettum koloh láá ovdâmerkkân aassâm, purrâmuš-, tiervâsvuotâtipšom- já pivtâskoloh.

Áigápuátutorjust láá kulmâ uási:

  • vuáđuáigápuátutoorjâ
  • tievâsmittee áigápuátutoorjâ
  • estâdeijee áigápuátutoorjâ.

Vuáđuáigápuátutoorjâ occoo Kelast.

Tust pyehtih leđe meid tagareh koloh, mađe várás tun jieh pyevti uážžuđ vuáđuáigápuátutorjuu. Talle kieldâ sosiaalpalvâlus puáhtá kuorâttâllâm mield mieđettiđ tunjin tievâsmittee tâi estâdeijee áigápuátutorjuu.

Tust pyehtih leđe meid tagareh koloh, mađe várás tun jieh pyevti uážžuđ vuáđuáigápuátutorjuu. Talle kieldâ sosiaalpalvâlus puáhtá kuorâttâllâm mield mieđettiđ tunjin tievâsmittee tâi estâdeijee áigápuátutorjuu.

Uusâ ain vistig vuáđuáigápuátutorjuu Kelast. Čääli ucâmuš Lasetiäđuh-kiädán taid koloid, mađe várás tun tarbâšah tievâsmittee tâi estâdeijee torjuu. Tun puávtáh pivdeđ siämmást, ete Kela sirdá ucâmuš kieldâ kieđâvušmân.

Luuvâ lase tast, ete maht puávtáh uážžuđ vuáđuáigápuátutorjuu.

Luuvâ lase vuáđuáigápuátutorjuu ucâmist (suomâkielân).

Moi koloi várás torjuu puáhtá uážžuđ?

Vuáđuáigápuátutorjuu ij pyevti uážžuđ puohlágán koloid. Vuáđuáigápuátutoorjâ lii uáivildum velttimettum koloid, tego asâmân já purrâmušân.

Áigápuátutorjust tuhhiittettee koloh láá juohhum vuáđu-uássin já eres vuáđukolloon.

Vuáđu-uási

Vuáđu-uásán láá rekinistum valmâšin jyehipiäiválâš áigápuátun kullee koloh, tegu purrâmuš já pihtâseh. Ko tun uusah torjuu, te tun jieh taarbâš čäittiđ kuuitâid tâi rekigijd tain koloin.

Ko áigápuátutoorjâ rekinistoo, jyehi perruujesânân rekinistoo jieijâs vuáđu-uási.

Vuáđu-uási ana sistees

  • purrâmuškoloid
  • pivtâskoloid
  • uccâ tiervâsvuotâhuolâttâskoloid (ovdâmerkkân jieštipšomtalkkâsijd, mooid ij taarbâš talhâsmiärádâs)
  • persovnlii putesvuođâst já pääihi putesvuođâst šaddee koloid
  • páihálâšjotoluv kevttim
  • aavis tiilám
  • puhelin já tiätujotoluv kiävtu sehe viermiohtâvuođâid
  • puđâldem já virkosmittem
  • eres sullâsijd jyehipiäiválâš áigápuátun kullee koloid.

Eres vuáđukoloh

Tun puávtáh uuccâđ torjuu meid eres vuáđukoloid.

Jis tun uusah torjuu taid koloid, te tun koolgah toimâttiđ koloid lohtâseijee kuuitâid já rekigijd Kelan ucâmuš labdosin.

Kela váldá taid koloid tievâslávt huámmášumán, jis toh láá kuáhtuliih.

Eres vuáđukoloh láá

  • aassâmkoloh (ovdâmerkkân láigu, vaastâ, šleđgâ, päikkitáhádâs já peerâtáálu tipšokoloh)
  • velttidmettum varrimkoloh já láigutáhádâsah
  • almos tiervâsvuotâhuolâttâs koloh, maid vuáđu-uási ij ane sistees (ovdâmerkkân tiervâsvuotâkuávdáá äššigâsmáávsuh, reeseepttalkkâseh já čalmelaasah)
  • paarnij kieldâlii peivitipšo koloh
  • škovlâlij iiđeed- já eehidpeivitooimâ koloh
  • tiätu koloh, moh káidusvanhimân šaddeh päärni teivâmist
  • velttimettum persovntuođâštus, orroomäššikirje tâi mađhâšemäššikirje haahâmkoloh.

Luuvâ lase