Kela torjuu uáppei

Kela puáhtá mieđettiđ uáppei uápputorjuu.

Uápputoorjân kuleh

  •     uáppuruttâ
  •     uáppuruuđâ huolâtteijeealadâs
  •     uáppuruuđâ oppâmateriaallase
  •     uáppuloovnâ staatâtáhádâs
  •     aassâmlase.

Uápputorjuu aassâmlase puáhtá uážžuđ tuše, jis uáppá ovdâmerkkân aalmugopâttuvâst tâi olgoenâmijn. Suomâst ässee uáppee puáhtá uážžuđ taan saajeest almos aassâmtorjuu.

Luuvâ lase almos aassâmtorjust.

Eres Kela mäksim torjuuh uáppei láá ovdâmerkkân

  •     škovlâmätkitoorjâ
  •     uáppulovnâpuáráttâs
  •     purrâmuštoorjâ.

Kii uážžu uápputorjuu?

Tun puávtáh uuccâđ uápputorjuu, ko tun algâttah uápuid vuáđuškoovlâ maŋa.

Jieijâs puáđuh já motomin meid vaanhimij puáđuh pyehtih vaiguttiđ uápputorjuu uážžumân.

Tun puávtáh uážžuđ uápputorjuu, jis máttááttâlah

  • luvâttuvvâst
  • áámmátlii oppâlájádâsâst
  • ollâškoovlâst
  • aalmugopâttuvâst.

Rävisolmoošluvâttuv uáppein torjuu pyehtih uážžuđ tuše sij, kiäh čođâlditeh ovtâstittum totkos.

Ovtâstittum tođhos uáivil, ete tun čođâlditáh siämmáá ääigi áámmátlii vuáđutotkos já luvâttuv.

Jis tun puáđáh olgoenâmijn Suomân oppâđ, te tun jieh táválávt pyevti uážžuđ uápputorjuu.

Jis tun oopah olgoenâmijn, te tun puávtáh uážžuđ uápputorjuu Suomâst. Tust kalgeh kuittâg leđe ovdâmerkkân aassâm tâi peerâkoskâvuođâi tiet pisovááh čonnâseh Suomân.

Kii ij uážu uápputorjuu?

Tun jieh pyevti uážžuđ uápputorjuu, jis tun uážuh ovdâmerkkân čuávuváid torjui:

  •     uápputoorjâ olgoenâmijn
  •     pargottesvuotâpeiviruttâ tâi pargomarkkântoorjâ
  •     puoccâmpeiviruttâ
  •     rävisolmoošškovlimtoorjâ (tun puávtáh uážžuđ toos lasseen uáppuloovnâ staatâtáhádâs)
  •     vuáruttâllâmrijjâsajanmáksu
  •     vajoidittemruttâ tuu uáppoid
  •     iäláttâh (ij kuoskâ peerâiäláttâhân)

Tun jieh uážu uápputorjuu meid, jis

  •     tun lah pargovyeimiškovliimis
  •     tun lah oppâsopâmušškovliimist
  •     tun lah viärju- tâi siiviilpalvâlusâst.

Puáccám

Jis tun puáccááh kaskoo uápui, tun puávtáh pääcciđ puoccâmluámun já uuccâđ Kelast puoccâmpeiviruuđâ. Jis tunjin mieđettuvvoo puoccâmpeiviruttâ, te Kela looppât tuu uápputorjuu automaatlávt.

Luuvâ lase puoccâmpeiviruuđâst.

Suátiviehâ já siiviilpalvâlus

Tun jieh pyevti uážžuđ uápputorjuu suátivievâ tâi siiviilpalvâlus ääigi. Jis tun uážuh uápputorjuu, ko moonah suátiviehân tâi siiviilpalvâlusan, te uápputorjuu kalga lopâttiđ. Tun puávtáh uuccâđ torjuu uđđâsist, ko juáđháh uápuid.

Tun puávtáh lopâttiđ uápputorjuu já uuccâđ tom uđđâsist viermist.

Uápputoorjâ luvâttâhuáppei já áámmátuáppei

Kela puáhtá mieđettiđ uápputorjuu luvâttâhuáppoid já áámmátlii škovliimân. Rävisolmoošluvâttuvâst tun puávtáh uážžuđ torjuu tuše, jis tun čođâlditáh ovtâstittum totkos.

Tun puávtáh uážžuđ torjuu meid eres uáppoid, ovdâmerkkân

  •     uáppoid aalmugopâttuvâst tâi valastâllâmopâttuvâst
  •     välmejeijee škovliimân
  •     luvâttâhân ráhtádâttee, enâmânvärrejeijeid uáivildum škovliimân
  •     rävisulmui vuáđumáttááttâsân.

Tun uážuh uápputorjuu meriääigi. Luvâttâhuáppoid toorjâ mieđettuvvoo vistig kuálmád uáppuive loopân. Áámmátlijn uápuin toorjâ mieđettuvvoo uápui vijđoduv västideijee ääigi. Jis tuu uápuh juátkojeh ton maŋa, tun puávtáh uážžuđ torjuu meid laseääigi.

Jis tun valmâštuuh tolebáá ko vuávájum tâi koskâlditáh tuu uápuid, mušte almottiđ ääšist Kelan.

Uápputoorjâ ollâškovlâuáppei

Tun puávtáh uážžuđ uápputorjuu, ko čođâlditáh

  • ollâškovlâtotkos ollâopâttuvâst teikâ áámmátollâškoovlâst
  • áámmátollâškovlâuáppoid välmejeijee, enâmânvärrejeijeid uáivildum škovlim
  • sierâ árvusääni tâi uáppu-ubâlâšvuođâ ollâškovlâtotkos maŋa.

Tuu uápui vijđodâh meerrid, ete mon kuhháá tun puávtáh uážžuđ uápputorjuu. Oovtâ luuhâmive ääigi uápputoorjâ máksoo táválávt 9 mánuppaijeed.

Vâi tun puávtáh uážžuđ uápputorjuu, te tuu uápuh kalgeh ovdániđ. Kela čuávu uápui ovdánem.

Mon ennuv uápputorjuu uážžu?

Uáppee, kiäst iä lah párnááh, puáhtá uážžuđ uáppuruuđâ já uáppuloovnâ enâmustáá suulân 900 e/mp. Taan summeest suulân 250 eurod lii uáppuruttâ já 650 eurod lii uáppulovnâ.

Uáppee, kiäst láá párnááh, puáhtá uážžuđ uáppuruutân pärnialedem.

Toos lasseen uáppee puáhtá uážžuđ almos aassâmtorjuu.

Koijâd lase uáppei já viärjukenigâslij torjuin palvâlemnumerist 020 692 209.

Luuvâ lase